| Enkhuizen - Zuidertoren en Beiaard | ||||
| De bouw van de Zuidertoren of St.Pancrastoren
werd wat de onderbouw betreft in 1450 gestart. In 1458 was de onderbouw
voltooid. Vanaf 1518 werd de toren verhoogd en voorzien van een achtzijdige
houten lantaarn die in 1526 gereedkwam. De beiaard in de zuidertoren
bestaat voor het grootste gedeelte uit Hemony klokken die François
en Peter Hemony samen goten. Later waren toevoegingen van Claude Fremy
en Claes Noorden en Jan Albert de Grave, leerlingen van de meestergieters
Hemony. De grootste bas klok, de bes0 op het klavier van ongeveer 2500
kilogram is gegoten door de Kamper klokkengieter Geert van Wou in 1509.
Die klokkengieter heeft ook een andere grote klok gegoten voor de
Zuidertoren, in 1523. Helaas maakt deze klok geen deel meer uit van
het klokkenbezit van de Zuidertoren. Een zware klok met de toon B0 gegoten
door Geert van Wou in 1523, deze klok was tot 1936 in gebruik als
uurslag klok, in dat jaar is de klok verwijderd uit de toren aangezien hij
gebarsten was. Waarschijnlijk gaat de geschiedenis van het klokkenspel van
de Zuidertoren terug naar 1524, toen de zoon van Geert van Wou met
dezelfde naam een kleine voorslag leverde. Twee klokken uit deze kleine
beiaard laten nog altijd hun klanken over Enkhuizen horen, en wel vanaf de
Dromedaris waar de klokken deel uitmaken van de kleine Hemony beiaard.
Waarschijnlijk bestond deze voorslag uit 8 tot 10 klokken, tussen 1624 en
1642 heeft de Haarlemse klokkengieter de beiaard uitgebreid met 15
klokken. In 1648 kwam het stadsbestuur in contact met de klokkengieter
François Hemony die het stadsbestuur van de rijke Zuiderzeestad een
nieuwe beiaard aanbood. De stad gaf opdracht voor een nieuwe beiaard van
25 klokken, in 1662 goot François Hemony nog een aantal klokken voor het
spel, zijn broer Peter leverde nog een 3 tal klokken waardoor een 3
octaafs spel ontstaan was. Door de jaren heen zijn een tamelijk groot
aantal Hemony klokken vervangen door andere gieters. In de jaren 1908/09
werd de toren gerestaureerd, hierbij word door Eijsbouts het uur en
speelwerk ook vernieuwd. Bij die gelegenheid maakt het in de beiaardwereld
zo verguisde "piano klavier" haar intrede op de Zuidertoren. In
1925 bezoekt de toenmalige stadsbeiaardier van Enkhuizen het
beiaardcongres in 's-Hertogenbosch, waar Jef
Denyn een voordracht over beiaarklavieren. Na thuiskomst was het
beiaardier Crevecoeur overtuigd dat het pianoklavier uit zijn toren moest verdwijnen.
Hij begon een actie voor herinrichting van de beiaard volgens de ideeën
van de Mechelse beiaardier. De vernieuwing moest echter nog jaren duren,
er braken strubbelingen uit rond de manier hoe de beiaard vernieuwd moest
worden en welke klokkengieter hiervoor in aanmerking zou komen. Uiteindelijk
werd dit van Bergen. In 1936 kwam er weer een stokkenklavier, 6 klokken
werden hergoten en er kwamen 7 nieuwe diskant klokken waardoor het
aantal klokken op 43 kwam. Twee keer daarna is de beiaard onderhanden
genomen door Klokkengieterij Eijsbouts, en ook Petit & Fritsen heeft
in 1971 de beiaard vernieuwd. Eijsbouts verving in 1991/2 de meeste
toevoegingen van "vreemde" gieters, hiermee kwam het
klokkenbezit van de Zuider op 52 klokken.
Speeltijden: Woensdag van 11.00 tot 1200 uur vrijdag van 19.30 tot 20.30 uur door de stadsbeiaardier Frits Reynaert. In de zomer zijn er zomeravond concerten op vrijdagavond. |
İfoto Hans van Dijk Enkhuizen Zuidertoren |